อาการปวดหัวไหล่ที่อาจจะเกิดขึ้นได้จากหลากหลายสาเหตุ

วันนี้มาอ่านขั้นตอนการให้การตรวจ วินิจฉัย การรักษา การบรรเทาและฟื้นฟูจากผม นายแพทย์ปรัชญา จรัสจิตวิไล ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ ผู้ชำนาญการด้านการผ่าตัดกระดูกข้อไหล่และข้อเข่า ครับ

อาการปวดไหล่อาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การตึงของกล้ามเนื้อธรรมดาไปจนถึงอาการปวดจากเส้นประสาทหรืออาการปวดที่แผ่ขยายจากโรคหัวใจ ปัญหาที่พบได้บ่อยคือ กล้ามเนื้อ rotator cuff เส้นเอ็นขาด, ไหล่ติด, อาการเสียดทับ, ข้อเสื่อม และการสะสมของแคลเซียม การบาดเจ็บที่ไหล่ เช่น กระดูกหักหรือเส้นเอ็นบาดเจ็บในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ

ขั้นตอนในการดูแลผู้ป่วยของผม

• เริ่มต้นด้วยการสอบถามประวัติทั่วไป เช่น ลักษณะของอาการปวด, อาการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง/ อาการชาหรือรู้สึกผิดปกติ, ปัจจัยที่ทำให้อาการแย่ลงหรือดีขึ้น, อาการปวดตอนกลางคืน, เสียงคลิก, บวม รวมถึงอาชีพของผู้ป่วย ซึ่งสำคัญในยุคที่มีไลฟ์สไตล์ทำงานกับคอมพิวเตอร์ และประวัติการบาดเจ็บอื่น ๆ ที่ผ่านมา
• ผมจะสังเกตลักษณะทั่วไปของผู้ป่วยร่วมด้วย เช่น ท่าทาง, การจัดท่าของร่างกายและสัญญาณชีพพื้นฐาน จากนั้นทำการตรวจร่างกายที่เกี่ยวข้องกับอาการของผู้ป่วย หลังจากที่ผู้ป่วยสามารถระบุจุดปวดได้แล้ว โดยจะเริ่มต้นจากการทดสอบการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ทั้งในลักษณะการเคลื่อนไหวด้วยตัวเองและการเคลื่อนไหวที่ช่วยจากภายนอก ซึ่งบางครั้งอาจรู้สึกเจ็บหรือมีอาการอ่อนแรงร่วมด้วย ตามด้วยการทดสอบการเสริมกำลังที่เฉพาะเจาะจง ขึ้นอยู่กับปัญหาที่สงสัยของผู้ป่วยแต่ละรายครับ
  ผมจะตรวจเช็คสภาพของกระดูกสันหลังส่วนคอ, เส้นประสาท และแขนขาส่วนบน โดยเฉพาะในกรณีที่มีอาการปวดที่รอบ ๆ กล้ามเนื้อ trapezius หรือกระดูกสะบัก จะทำการตรวจสอบแบบจุดกดเจ็บ (trigger points) ต่าง ๆ หากไม่สามารถตัดความเป็นไปได้ของโรคหัวใจ, โรคปอด หรือปัญหาทางประสาทออกไปได้ ผมจะขอคำปรึกษาจากแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทางนั้น ๆ เพื่อตรวจสอบให้แน่ใจเกี่ยวกับโรคที่อาจเป็นสาเหตุร้ายแรงเหล่านี้
• สำหรับการตรวจวินิจฉัย เช่น เอ็กซเรย์ (X-ray), อัลตราซาวด์ (Ultrasound) หรือ MRI ขึ้นอยู่กับปัญหาที่สงสัยจากประวัติและการตรวจร่างกาย โดยปกติแล้วผมจะเริ่มต้นด้วยการทำเอ็กซเรย์หรืออัลตราซาวด์ ซึ่งใช้เวลาไม่นานและค่าใช้จ่ายการทำไม่สูงมากนัก แต่ในบางกรณีที่สงสัยว่ามีการฉีกขาดของ rotator cuff หรือข้อไหล่ไม่เสถียร อาจจะต้องทำ MRI ของข้อไหล่โดยตรง ในกรณีบางประเภทอาจต้องทำการทดสอบเส้นประสาทหรือ MRI ของกระดูกสันหลังส่วนคอ หรือการทดสอบการฉีด Lidocaine (Impingement Test) ด้วย
• การรักษามีตั้งแต่การรักษาแบบไม่ต้องผ่าตัด (Conservative Treatment) ไปจนถึงการรักษาด้วยการผ่าตัด (Surgical Treatment) ในกรณีทั่วไป การรักษาเริ่มต้นด้วยการพักการใช้งาน, การปรับพฤติกรรมการทำกิจกรรม, การทำกายภาพบำบัด หรือการฉีดยาด้วย corticosteroid, ยาต้านการอักเสบ หรือ Platelet-Rich Plasma (PRP) [Link ไปหน้าข้อมูล PRP] หากอาการยังไม่ดีขึ้นในการติดตามผลครั้งต่อไปจะพิจารณาการรักษาด้วยการผ่าตัด แต่ในบางกรณี เช่น การฉีกขาดของ rotator cuff อย่างสมบูรณ์ หรือกระดูกหักที่เคลื่อนที่อย่างชัดเจน การผ่าตัดอาจจะเป็นทางเลือกแรกทันที เพื่อทำการรักษาให้หายโดยเร็วและเกิดการบาดเจ็บที่อาจจะขยายเป็นวงกว้างได้หากรอเวลานานเกินไปครับ

ดังนั้นตามที่ผมกล่าวมาข้างต้น อาการปวดไหล่มีหลายประเภท ดังนั้นผู้ป่วยความให้ความสำคัญในการเข้าปรึกษากับแพทย์ออร์โธปิดิกส์ แพทย์ผู้ชำนาญด้านกระดูกและข้อ เพื่อให้แน่ใจว่าจะได้รับการตรวจ วินิจฉัย และให้การรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสมตามอาการของผู้ป่วยแต่ละรายครับ